Money My Way - Arian a gwaith

Pa bynnag swydd sydd gennych, gall deall pob dim am reoli'r arian sy'n dod i mewn i'ch cyfrif fod yn anodd. Mae llawer i feddwl amdano - deall eich papur cyflog, gwirio'ch cod treth, cyfrannu at gynllun pensiwn - gall deall hyn i gyd fod yn ddryslyd iawn!

Tasg 1: Swydd Newydd

Pan fyddwch yn dechrau swydd newydd, bydd nifer o bethau i chi feddwl amdanynt. Pa wybodaeth bydd yn rhaid i chi roi i'ch cyflogwr newydd? Pa wybodaeth bydd ei hangen ar eich cyflogwr presennol (os oes gennych un)? Os ydych yn derbyn taliadau gan eich bod chi'n ddi-waith, pwy fydd yn rhaid i chi hysbysu am eich swydd newydd?

Mae angen y canlynol ar eich cyflogwr newydd...

  • Tystiolaeth eich bod chi'n gymwys i weithio yn y DU. Gall hyn gynnwys trwydded deithio, cerdyn adnabod cenedlaethol, cerdyn cofrestru cais neu drwydded breswylfa.
  • Eich rhif Yswiriant Gwladol, er mwyn sicrhau eich bod chi'n talu'r cyfraniadau Yswiriant Gwladol cywir
  • Ffurflen dreth P45 er mwyn sicrhau eich bod chi'n talu'r swm cywir o dreth
  • Manylion eich banc, i'ch cyflogwr allu'ch talu!

Mae angen y canlynol ar eich cyflogwr presennol...

  • Gwybod pryd fydd eich diwrnod olaf yn y gwaith er mwyn gallu cyfrifo’ch taliad olaf
  • Cyfeiriad diweddar er mwyn i'ch cyflogwr allu anfon eich papur cyflog olaf a'ch P45 atoch

Os ydych yn derbyn budd-daliadau diweithdra, rhaid ...

  • Cysylltu â'r Canolfan Byd Gwaith unwaith y cewch wybod dyddiad cychwyn eich swydd newydd
  • Gwirio os oes unrhyw fudd-daliadau y gallwch barhau i'w hawlio ar ôl i chi gychwyn gweithio

Tasg 2: Helpu Sophie

Dyma Sophie. Gallwch ddysgu rhagor am Sophie trwy ddarllen yr astudiaeth achos isod. I gwblhau'r dasg hon, darllenwch yr astudiaeth achos a cheisiwch feddwl am unrhyw broblemau sydd gan Sophie o bosib a sut gallai hi eu datrys. Ceisiwch feddwl am bethau megis teithio, dillad, bwyd a gofal plant.

Tasg 3: Deall eich papur cyflog

Mae papur cyflog pob un cwmni ychydig yn wahanol, ond dyma syniad o sut fydd eich un chi'n edrych o bosib:

Ceisiwch ddod o hyd i'r canlynol ar y papur talu...

  • Cyflog gros - dyma gyfanswm y cyflog a gewch chi cyn unrhyw ddidyniadau
  • Cyflog net - dyma'r swm y byddwch yn ei dderbyn, wedi i chi dalu pethau megis treth ac Yswiriant Gwladol. Bydd y pethau hyn wedi eu tynnu o'ch cyflog gros.
  • Didyniadau - mae didyniadau yn cyfeirio at y pethau sy'n cael eu tynnu o'ch cyflog, megis treth ac Yswiriant Gwladol
  • Cod treth - dyma'r cod sy'n cael ei ddefnyddio er mwyn gwirio a ydych yn talu'r swm cywir o dreth

Tasg 4: Gwirio'ch cod treth

Dydy'r cod treth sy'n cael ei ddangos ar y papur cyflog enghreifftiol uchod ddim yn gyfredol. Gwiriwch eich cod treth chi trwy glicio ar y ddolen gyswllt isod.

Adnoddau Ychwanegol

You may have used the <t>Natwest Salary Calculator if you've completed the 'Budgeting' section, but if you haven't, it's a great tool that can help you to work out what will be taken out of your pay in tax and National Insurance, and what you'll have left afterwards.

Gallwch ddefnyddio gwirydd treth Cyllid a Thollau EM i wirio a ydych yn talu'r swm cywir o dreth incwm - os ydych chi'n talu gormod, efallai y byddwch yn gallu hawlio ad-daliad.

Os ydych chi'n hunangyflogedig, bydd yn rhaid i chi ddefnyddio teclyn gwahanol. Bydd y teclyn 'canllaw cyflym i'r hunangyflogedig' hwn yn eich helpu i gyllidebu ar gyfer eich bil treth hunanasesiad ar gyfer y flwyddyn dreth nesaf.

Os ydy hyn oll yn eich drysu rhywfaint, gallwch gael rhagor o wybodaeth ynghylch codau treth a sut cânt eu defnyddio o wefan GOV.UK

Mae gan Nationwide beth gyngor defnyddiol am gychwyn yn y gwaith a deall eich cyflog a'ch papurau cyflog


Cynllun Sesiwn Ar Gyfer Tiwtoriaid

Os ydych yn diwtor, gall defnyddio'r cynllun sesiwn isod fod yn ddefnyddiol fel cymorth gyda'r pwnc hwn.